การได้รับเอกสารสิทธิ์ที่ดินของกรมส่งเสริมสหกรณ์

               ขั้นตอนการปฏิบัติตามระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการอนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์และการออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ พ.ศ. 2535
1. ขั้นตอนการออกหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ (กสน.3)
               1.1 การคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์
1.1.1 นิคมสหกรณ์ประกาศรับสมัครบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์
1.1.2 นิคมสหกรณ์ดำเนินการคัดเลือกและประกาศผลการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิก นิคมสหกรณ์
               1.2 นิคมสหกรณ์พิจารณาจัดสมาชิกนิคมสหกรณ์ ลงแผนผังจัดแบ่งที่ดินและให้สมาชิกนิคมสหกรณ์ยื่นคำขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์
               1.3 นิคมสหกรณ์รายงานการขออนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ โดยมีเอกสารประกอบคำขออนุญาตฯ ดังนี้
                     1.3.1 คำขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดิน
                     1.3.2 สำเนาทะเบียนบ้าน
                     1.3.3 สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน
                     1.3.4 หลักฐานการเปลี่ยนแปลงแก้ไข คำนำหน้าชื่อ ชื่อสกุล หรืออื่น ๆ
                     1.3.5 สำเนาประกาศผลการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ที่ปรากฏชื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ขออนุญาต
                     1.3.6 ระวางที่ดินที่ขออนุญาตให้สมาชิกเข้าทำประโยชน์ 
               เมื่อดำเนินการครบถ้วนแล้ว นิคมสหกรณ์จะสรุปรายชื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์เพื่อนำส่งกรมส่งเสริมสหกรณ์โดยอธิบดีหรือผู้ได้รับมอบหมายเป็นผู้อนุญาตและส่งเรื่องกลับมายังนิคมสหกรณ์ต้นสังกัดเพื่อแจ้งสมาชิกต่อไป
2. ขั้นตอนการออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ (กสน.5)
               1. สมาชิกนิคมสหกรณ์ยื่นคำขอออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ต่อนิคมสหกรณ์เมื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์ได้รับอนุญาตจากอธิดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ ให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ และได้ปฏิบัติครบถ้วนตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 นิคมสหกรณ์จะแจ้งให้สมาชิกผู้นั้นยื่นคำขอออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ (กสน.5) โดยแนบหลักฐาน
                    1.1 รูปที่ดิน
                    1.2 สำเนาทะเบียนบ้าน
                    1.3 สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน
                    1.4 หลักฐานการเปลี่ยนแปลง แก้ไข คำนำหน้าชื่อ ชื่อสกุล หรืออื่น ๆ (ถ้ามี)
                    1.5 หลักฐานการชำระเงินช่วยทุนรัฐบาล และหนี้เกี่ยวกับกิจการของนิคมฯ ครบถ้วนแล้ว
                2. นิคมสหกรณ์ ตรวจสอบเอกสาร หลักฐานประกอบคำขอฯและคุณสมบัติของสมาชิกฯ ผู้ยื่นขออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ (กสน.5) พร้อมจัดพิมพ์เอกสารหนังสือแสดงการทำประโยชน์ (กสน.5) ตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 รายงานกรมส่งเสริมสหกรณ์เพื่อให้อธิบดีหรือผู้ได้รับมอบหมายลงนาม และเมื่อลงนามแล้วจะส่งกลับมายังนิคมสหกรณ์ต้นสังกัดเพื่อแจ้งสมาชิก
                3. เมื่อสมาชิกฯ ได้รับหนังสือแสดงการทำประโยชน์ (กสน.5) แล้ว สามารถนำไปออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามประมวลกฎหมายที่ดินได้ ตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511  โดยขอความเห็นชอบจากสหกรณ์ต้นสังกัด ในกรณีที่ผู้ครอบครองที่ดินเสียชีวิต มีหลักเกณฑ์การให้ทายาทสมาชิกนิคมสหกรณ์เข้าครอบครองที่ดินแทนสมาชิกเดิม โดยที่ดินนั้นได้ออกหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์หรือหนังสือแสดงการทำประโยชน์แล้ว ดังนี้
     1.ในกรณีที่สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินได้มอบหรือโอนสิทธิการเข้าทำประโยชน์ในที่ดินให้ทายาทผู้มีคุณสมบัติฯ เข้าทำประโยชน์แทน และทายาทนั้นได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์แทนจากอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์หรือผู้ได้รับมอบหมายแล้ว ให้เริ่มต้นนับระยะเวลาการเป็นสมาชิกใหญ่ตั้งแต่วันที่ประกาศผลการคัดเลือกเข้าเป็นสมาชิกนิคม โดยมิอาจนับระยะเวลาการเป็นสมาชิกต่อเนื่องจากสมาชิกเดิมได้
     2. กรณีที่สมาชิกนิคมฯ ผู้ได้รับหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดิน   ถึงแก่กรรมก่อนที่จะปฏิบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ที่จะได้รับหนังสือแสดงการทำประโยชน์ ให้คัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมฯ แทน โดยให้เริ่มต้นนับระยะเวลาการเป็นสมาชิกนิคมฯ ใหม่นับตั้งแต่วันประกาศผลการคัดเลือกเข้าเป็นสมาชิกนิคม
     3. กรณีที่สมาชิกนิคมผู้ได้รับหนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินถึงแก่กรรม โดยได้ปฏิบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ที่จะได้รับหนังสือแสดงการทำประโยชน์ แต่ยังไม่ได้รับหนังสือแสดงการทำประโยชน์ สิทธิดังกล่าวจึงมีอยู่ก่อนถึงแก่กรรม ซึ่งย่อมเป็นมรดกของผู้ถึงแก่กรรม ทายาทโดยธรรมผู้ได้รับการคัดเลือกให้เข้าเป็นสมาชิกนิคมแทน เมื่อทายาทผู้นั้นได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินแทนแล้ว ไม่ต้องเริ่มนับระยะเวลาการเป็นสมาชิกนิคมใหม่ให้ดำเนินการขอออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ได้
     4. กรณีที่สมาชิกนิคมได้รับหนังสือแสดงการทำประโยชน์แล้ว ได้ถึงแก่กรรมก่อนขอออกโฉนดหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามประมวลกฎหมายที่ดิน ทายาทโดยธรรมผู้ซึ่งได้รับการคัดเลือกให้เข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ เมื่อได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินแทนแล้ว ก็ให้สวมสิทธิหนังสือแสดงการทำประโยชน์ได้โดยไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ  พ.ศ. 2511 อีก
3. การขออนุญาตใช้ที่ดินในเขตนิคมสหกรณ์ชะแวะ
                 เนื่องจากเจตนารมณ์ตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511 ต้องการให้สมาชิกนิคมฯ ได้มีที่ดินเพื่ออยู่อาศัยและประกอบอาชีพการเกษตรเป็นหลัก โดยกำหนดแนวทางปฏิบัติ    ดังนี้
                 1. สำหรับสมาชิกที่ได้รับเอกสารสิทธิ์เป็นโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ตามประมวลกฎหมายที่ดินแล้ว ภายหลังจะเปลี่ยนแปลงพื้นที่เพื่อทำการอย่างอื่นนอกเหนือจากการเกษตรแล้ว (มาตรา 9) จะต้องขออนุญาตใช้ประโยชน์โดยการเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์ ต่อนิคมสหกรณ์เพื่อรายงานการขออนุญาตต่อกรมส่งเสริมสหกรณ์ 
                 2. ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ นิติบุคคล หรือบุคคลใดประสงค์จะขออนุญาตเข้าหาประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดภายในเขตนิคมสหกรณ์ เพื่อวัตถุประสงค์หนึ่งวัตถุประสงค์ใด ให้ยื่นคำขอพร้อมหลักฐานต่อนิคมสหกรณ์เพื่อรายงานอธิดีพิจารณาอนุญาต
(ตามระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และอัตราการเก็บเงินค่าบำรุงนิคมสหกรณ์ สำหรับการเข้าหาประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดภายในเขตนิคมสหกรณ์ พ.ศ.2556)